Σε εφαρμογή τίθεται το νέο ψηφιακό πλαίσιο για την προστασία των ανηλίκων από την πρόσβαση σε καπνικά προϊόντα, προϊόντα νικοτίνης και αλκοόλ, εισάγοντας αυστηρούς ελέγχους και αξιοποιώντας σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία.
Κεντρικός πυλώνας του συστήματος είναι η υποχρεωτική ψηφιακή επιβεβαίωση ηλικίας κατά την αγορά. Μέσω εφαρμογών όπως το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet, η διαδικασία πραγματοποιείται με σάρωση QR code, επιτρέποντας στον πωλητή να γνωρίζει άμεσα αν ο πελάτης είναι ενήλικος, χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα. Σε περίπτωση μη επιβεβαίωσης, η πώληση απαγορεύεται.
Παράλληλα, καθιερώνεται καθολική απαγόρευση πώλησης, προσφοράς και διάθεσης των συγκεκριμένων προϊόντων σε ανηλίκους, με αυστηρές ποινικές κυρώσεις για τους παραβάτες, που φθάνουν έως και τη φυλάκιση και υψηλά πρόστιμα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ψηφιακού μητρώου επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην πώληση καπνού και αλκοόλ. Μέσω της καταγραφής και της χρήσης μοναδικών ψηφιακών ταυτοτήτων, οι αρμόδιες αρχές αποκτούν τη δυνατότητα πιο στοχευμένων και αποτελεσματικών ελέγχων στην αγορά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα νέα προϊόντα νικοτίνης, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα συναφή σκευάσματα, για τα οποία θεσπίζονται αυστηρότεροι κανόνες διάθεσης και προβολής.
Επιπλέον, η εποπτεία επεκτείνεται και σε εκδηλώσεις όπου ενδέχεται να συμμετέχουν ανήλικοι, με την εισαγωγή ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας καταγραφής και ελέγχου.
Το σύνολο των μέτρων συγκροτεί ένα πολυεπίπεδο σύστημα πρόληψης και ελέγχου, με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων σε επιβλαβείς ουσίες και την ενίσχυση της δημόσιας υγείας, σε μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της σχετικής πολιτικής μέσω της ψηφιακής διακυβέρνησης.
Πώς λειτουργεί
Το νέο ψηφιακό πλαίσιο στην Ελλάδα για την προστασία των ανηλίκων από καπνό, νικοτίνη (π.χ. άτμισμα) και αλκοόλ είναι μια συνδυασμένη πολιτική νόμου + τεχνολογίας, που αλλάζει κυρίως το πώς γίνεται ο έλεγχος ηλικίας και η εποπτεία της αγοράς.
Ακολουθεί μια απλή αλλά πλήρης εξήγηση
1. Ψηφιακή επιβεβαίωση ηλικίας (το βασικό εργαλείο)
Η μεγαλύτερη αλλαγή είναι ότι ο έλεγχος ηλικίας γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακά:
- Ο πωλητής δημιουργεί ένα QR code μέσω εφαρμογών όπως Gov.gr Wallet και Kids Wallet
- Ο πελάτης το σκανάρει από το κινητό του
-
Το σύστημα δείχνει:
- 🟢 πράσινο → επιτρέπεται η πώληση
- 🔴 κόκκινο → απαγορεύεται
Δεν εμφανίζεται η ακριβής ηλικία, μόνο αν είναι άνω ή κάτω των 18, για προστασία προσωπικών δεδομένων
Αν δεν γίνει έλεγχος → η πώληση απαγορεύεται
2. Καθολική απαγόρευση σε ανηλίκους
Για πρώτη φορά εφαρμόζεται αυστηρά:
-
Απαγορεύεται η πώληση, προσφορά ή διάθεση:
- καπνού
- προϊόντων νικοτίνης (ηλεκτρονικά τσιγάρα, σακουλάκια κ.λπ.)
- αλκοόλ
Και πλέον είναι ποινικό αδίκημα
- έως 3 χρόνια φυλάκιση + πρόστιμα
3. Ψηφιακό μητρώο επιχειρήσεων (alto.gov.gr)
Όλες οι επιχειρήσεις που πωλούν τέτοια προϊόντα:
- εγγράφονται υποχρεωτικά σε ένα ψηφιακό μητρώο
- αποκτούν δικό τους QR code
- ελέγχονται πιο εύκολα από τις αρχές
Αυτό επιτρέπει:
- πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς
- στοχευμένους ελέγχους
- καλύτερη διασταύρωση στοιχείων
4. Αυστηροί κανόνες για τα προϊόντα
Ειδικά για νέα προϊόντα νικοτίνης:
- δεν πωλούνται σε ανηλίκους
- δεν επιτρέπονται σε αυτόματους πωλητές
- φυλάσσονται σε ειδικές προθήκες
- δίνονται μόνο από υπάλληλο μετά από έλεγχο ηλικίας
5. Έλεγχος και σε εκδηλώσεις
Με την πλατφόρμα events.gov.gr:
- δηλώνονται εκδηλώσεις με ανηλίκους (π.χ. πάρτι)
- διευκολύνονται οι έλεγχοι
- αποτρέπεται η παράνομη διάθεση αλκοόλ
6. Τι αλλάζει συνολικά
Το σύστημα βασίζεται σε 5 άξονες:
- Πρόληψη & προστασία ανηλίκων
- Αυστηρότερη εποπτεία αγοράς
- Ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης
- Ψηφιακά εργαλεία ελέγχου
- Αυστηρές κυρώσεις
Με απλά λόγια
Παλιά:
Ο πωλητής “έκρινε” αν κάποιος είναι ανήλικος
Τώρα:
Το σύστημα το ελέγχει ψηφιακά και δεν αφήνει περιθώρια λάθους ή δικαιολογιών
Συμπέρασμα
Το νέο πλαίσιο λειτουργεί σαν ένα “ψηφιακό φίλτρο” που:
- μπλοκάρει την αγορά από ανηλίκους σε πραγματικό χρόνο
- καταγράφει όλες τις επιχειρήσεις
- αυξάνει τους ελέγχους
- επιβάλλει αυστηρές ποινές