Η επιστήμη της μακροζωίας περνά σε μια νέα εποχή: για πρώτη φορά, πειραματική θεραπεία κυτταρικού επαναπρογραμματισμού χορηγήθηκε σε άνθρωπο, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανές θεραπείες που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν ή ακόμη και να αντιστρέψουν ορισμένες επιπτώσεις της γήρανσης.
Η βιοτεχνολογική εταιρεία Life Biosciences, με έδρα τη Βοστώνη, ανακοίνωσε ότι ο πρώτος ασθενής έλαβε την πρωτοποριακή θεραπεία στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής για παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία. Η μέθοδος βασίζεται στον λεγόμενο «επιγενετικό επαναπρογραμματισμό», μια τεχνική που επιχειρεί να επαναφέρει τα γερασμένα κύτταρα σε πιο νεανική λειτουργική κατάσταση.
Η προσέγγιση αυτή έχει συγκεντρώσει τεράστιο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια, προσελκύοντας επενδύσεις από κορυφαίες φαρμακευτικές εταιρείες αλλά και ισχυρά ονόματα της τεχνολογίας, όπως ο Τζεφ Μπέζος και ο Σαμ Άλτμαν. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, οι σχετικές έρευνες περιορίζονταν κυρίως σε πειραματόζωα.
Η πρώτη δοκιμή πραγματοποιήθηκε σε ασθενή με γλαύκωμα, με την έγχυση να γίνεται στο ένα μάτι. Οι επιστήμονες θα παρακολουθούν τους επόμενους μήνες τόσο την αποτελεσματικότητα όσο και την ασφάλεια της θεραπείας, με τα πρώτα συμπεράσματα να αναμένονται μέσα σε περίπου έξι μήνες.
«Πρόκειται για μια στιγμή που θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για την ιατρική», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Life Biosciences, Τζέρι ΜακΛάφλιν, τονίζοντας ότι ο τελικός στόχος είναι η αποκατάσταση της κυτταρικής λειτουργίας σε θεμελιώδες επίπεδο.
Η ιδέα του κυτταρικού επαναπρογραμματισμού έγινε γνωστή το 2007, όταν ο Ιάπωνας επιστήμονας Σίνια Γιαμανάκα κατάφερε να μετατρέψει ώριμα ανθρώπινα κύτταρα σε κύτταρα με ιδιότητες βλαστοκυττάρων, χρησιμοποιώντας τέσσερις πρωτεΐνες που έμειναν γνωστές ως «παράγοντες Γιαμανάκα». Η ανακάλυψη αυτή του χάρισε αργότερα το Νόμπελ Ιατρικής.
Σήμερα, οι ερευνητές επιχειρούν μια πιο ελεγχόμενη εκδοχή της τεχνικής: όχι την πλήρη «επιστροφή» των κυττάρων στην αρχική τους μορφή, αλλά μια μερική ανανέωσή τους, ώστε να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά χωρίς να χάνουν την ταυτότητά τους.
Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας είναι τεράστιο. Η Eli Lilly συμμετείχε πρόσφατα σε χρηματοδότηση ύψους 435 εκατομμυρίων δολαρίων για τη startup New Limit, ενώ εταιρείες όπως η Altos Labs και η Retro Biosciences επενδύουν επίσης δυναμικά στον ίδιο τομέα.
Παρά τον ενθουσιασμό, οι ειδικοί παραμένουν προσεκτικοί. Ένας από τους μεγαλύτερους φόβους αφορά τον κίνδυνο καρκίνου, καθώς ορισμένοι από τους παράγοντες επαναπρογραμματισμού έχουν συνδεθεί με ανεξέλεγκτο κυτταρικό πολλαπλασιασμό. Για τον λόγο αυτό, η θεραπεία της Life Biosciences διαθέτει μηχανισμό «διακόπτη»: ενεργοποιείται μόνο όσο οι ασθενείς λαμβάνουν δοξυκυκλίνη, επιτρέποντας στους γιατρούς να διακόψουν άμεσα τη διαδικασία εάν εμφανιστούν προβλήματα.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απέχουμε ακόμη αρκετά χρόνια από μια εγκεκριμένη θεραπεία αντιγήρανσης. Ωστόσο, η πρώτη αυτή δοκιμή θεωρείται ιστορικό βήμα σε ένα από τα πιο φιλόδοξα πεδία της σύγχρονης βιοϊατρικής: την προσπάθεια όχι απλώς να αντιμετωπιστούν οι ασθένειες της ηλικίας, αλλά να ανανεωθούν τα ίδια τα κύτταρα που γερνούν.
ΠΗΓΗ newsbeast.gr