Δεκάδες χιλιάδες πολίτες κατέκλυσαν το Σάββατο τους δρόμους των Τιράνων, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κινητοποίηση κατά των σχεδίων ανέγερσης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της, Τζάρεντ Κούσνερ.
Η χθεσινή διαδήλωση, η 35η από τα τέλη Μαΐου, σηματοδότησε την κορύφωση ενός κινήματος που ξεκίνησε ως αντίδραση στην προγραμματισμένη ανάπτυξη σε προστατευόμενη περιοχή του Ζβέρνετς, στη νοτιοδυτική Αλβανία. Οι κινητοποιήσεις έχουν πλέον λάβει ευρύτερες πολιτικές διαστάσεις, με τους διαδηλωτές να καταγγέλλουν τη διαφθορά και να ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
«Αυτό που ξεκίνησε ως η "Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο" έχει μετατραπεί σε μια ευρεία λαϊκή δυσαρέσκεια. Η απουσία διαφάνειας και η αλαζονεία της εξουσίας έχουν εξαντλήσει την κοινωνία», δήλωσε στο AFP η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι.
Η ονομασία «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο» παραπέμπει στα φλαμίνγκο που φιλοξενούνται στην προστατευόμενη περιοχή όπου σχεδιάζεται η επένδυση. Οι διαδηλωτές υποστηρίζουν ότι το έργο, προϋπολογισμού περίπου 4,6 δισ. δολαρίων, απειλεί ένα ευαίσθητο οικοσύστημα της Αδριατικής και τη γειτονική λιμνοθάλασσα, σημαντικό σταθμό για τα αποδημητικά πτηνά.
Από την πλευρά τους, οι επενδυτές επιδιώκουν να μετατρέψουν το ακατοίκητο νησί Σαζάν, πρώην στρατιωτική βάση της κομμουνιστικής περιόδου, σε πολυτελή τουριστικό προορισμό.
Οι αντιδράσεις ξεκίνησαν ήδη από το 2024, όταν παρουσιάστηκε το σχέδιο, ωστόσο αναζωπυρώθηκαν στα τέλη Μαΐου μετά την τοποθέτηση περιφράξεων και την έναρξη χωματουργικών εργασιών στις γύρω παραλίες.
Εντάσεις και συλλήψεις
Οι διαδηλώσεις συνεχίζονται καθημερινά στα Τίρανα, ενώ τις τελευταίες ημέρες σημειώθηκαν επεισόδια έξω από το κοινοβούλιο, όπου διαδηλωτές επιχείρησαν να εμποδίσουν την πρόσβαση βουλευτών στο κτίριο.
Σύμφωνα με την αστυνομία, εκατοντάδες διαδηλωτές παραβίασαν τον αστυνομικό κλοιό, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν συγκρούσεις. Οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση δακρυγόνων και υδροφόρων οχημάτων, ενώ διαδηλωτές εκτόξευσαν αυγά, πέτρες και άλλα αντικείμενα. Από τα επεισόδια τραυματίστηκαν 15 αστυνομικοί και συνελήφθησαν 25 διαδηλωτές.
Η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων Albanian Helsinki Committee εξέφρασε την ανησυχία της για την κλιμάκωση της έντασης, υπογραμμίζοντας ότι η μεμονωμένη βία δεν δικαιολογεί δυσανάλογη χρήση ισχύος. Παράλληλα, ζήτησε ανεξάρτητη έρευνα για τις καταγγελίες περί χρήσης δακρυγόνων χωρίς προειδοποίηση και υπέρμετρης βίας από τις αστυνομικές δυνάμεις.
«Η Αλβανία δεν πωλείται»
Κατά τη διάρκεια της χθεσινής κινητοποίησης, διαδηλωτές φώναζαν συνθήματα υπέρ της απελευθέρωσης των 19 συλληφθέντων που εξακολουθούν να κρατούνται, ενώ κρατούσαν πανό με συνθήματα όπως «Η Αλβανία δεν πωλείται» και «Καταργήστε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές», ο οποίος επέτρεψε την επιτάχυνση των διαδικασιών για την υλοποίηση της επένδυσης.
Πολλοί συμμετέχοντες κρατούσαν μεγάλα ροζ φλαμίνγκο, σύμβολο του κινήματος, ενώ μια ομάδα μετέφερε μια τεράστια τσιμεντένια τούρτα, συμβολική αναφορά στα 62α γενέθλια του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν και Αλβανοί της διασποράς. Η Τζέκου Σένα, η οποία ταξίδεψε από τον Καναδά για να λάβει μέρος στις διαδηλώσεις, δήλωσε στο AFP ότι το κίνημα δεν στρέφεται κατά των ξένων επενδύσεων, αλλά υπέρ της διαφάνειας, της αξιοπρέπειας και της προστασίας του δημόσιου συμφέροντος.