Πέθανε τη Δευτέρα 10 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 87 ετών, ο σπουδαίος Έλληνας φιλόσοφος και συγγραφέας Στέλιος Ράμφος, ο οποίος άφησε έντονο αποτύπωμα στην πνευματική και δημόσια ζωή της χώρας.
Ο Στέλιος Ράμφος έφυγε από τη ζωή ενώ βρισκόταν στην αγαπημένη του Κύθνο, έναν τόπο με τον οποίο είχε συνδέσει σημαντικό μέρος της προσωπικής του ζωής και των αναζητήσεών του.
Η ζωή και οι σπουδές του
Ο Στέλιος Ράμφος γεννήθηκε το 1939 στην Αθήνα. Το 1965, πριν ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στράφηκε στη φιλοσοφία και συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, στο Université de Vincennes à Saint-Denis.
Από το 1969 έως το 1974 δίδαξε φιλοσοφία στο ίδιο πανεπιστήμιο. Το 1975 επέστρεψε στην Ελλάδα, όπου συνέχισε την πνευματική και συγγραφική του δραστηριότητα.
Η σημαντική παρουσία του στα ελληνικά γράμματα
Ο Στέλιος Ράμφος υπήρξε μία από τις χαρακτηριστικές παρουσίες της σύγχρονης ελληνικής διανόησης. Είχε συχνή παρουσία στον Τύπο και την τηλεόραση, συμμετείχε σε δημόσιες συζητήσεις και πραγματοποίησε πλήθος ομιλιών.
Παράλληλα, δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν, ενώ αργότερα συνεργάστηκε και με το Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη.
Το συγγραφικό του έργο εκτείνεται σε πολλές δεκαετίες και περιλαμβάνει περισσότερα από 30 βιβλία. Στα έργα του καταπιάστηκε με τη φιλοσοφία, τη θρησκεία, την ψυχολογία, την ιστορία, αλλά και με το ζήτημα της ελληνικής ταυτότητας.
Σημαντικό μέρος της σκέψης του επικεντρώθηκε στην προσπάθεια κατανόησης του ελληνισμού και στον τρόπο με τον οποίο το Βυζάντιο και η ορθόδοξη παράδοση επηρέασαν τη διαμόρφωση της νεοελληνικής συνείδησης.
Ανάμεσα στα πιο πρόσφατα βιβλία του περιλαμβάνονται «Το αδιανόητο τίποτα», «Η Λογική της παράνοιας» και «Υπάρχεις σαν Μοίρα».
Η αρθρογραφία και οι δημόσιες παρεμβάσεις
Παράλληλα με τα βιβλία του, ο Στέλιος Ράμφος ανέπτυξε έντονη αρθρογραφική δραστηριότητα.
Κείμενά του για φιλοσοφικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα δημοσιεύτηκαν σε σημαντικά περιοδικά, μεταξύ των οποίων η «Ευθύνη», το «Ερουρέμ» και η «Ίνδικτος».
Μέσα από τις δημόσιες παρεμβάσεις του συμμετείχε συχνά στον διάλογο για την Ελλάδα, την κοινωνία, την πολιτική, τον πολιτισμό και τη σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με την παράδοση.
Κωστής Χατζηδάκης: «Η πνευματική παρακαταθήκη του θα μείνει πάντα ζωντανή»
Τον θάνατο του Στέλιου Ράμφου σχολίασε με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.
Στην ανάρτησή του αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη συμβολή του Ράμφου στη σύγχρονη ελληνική σκέψη, υπογραμμίζοντας μεταξύ άλλων την ικανότητά του να συνδέει τον πνευματικό του πλούτο με τα σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.
Ο Κωστής Χατζηδάκης εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια και τους οικείους του, τονίζοντας πως η πνευματική παρακαταθήκη του Στέλιου Ράμφου θα παραμείνει ζωντανή.
Ευάγγελος Βενιζέλος: «Τον αποχαιρετώ με σεβασμό και αγάπη»
Στον θάνατο του Στέλιου Ράμφου αναφέρθηκε και ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος τον αποχαιρέτησε με μια προσωπική δήλωση.
Ο κ. Βενιζέλος αναφέρθηκε στη φιλοσοφική πορεία του Ράμφου και στη διαρκή προσπάθειά του να αναζητήσει απαντήσεις γύρω από το ζήτημα της ταυτότητας του νέου ελληνισμού.
Παράλληλα, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις συζητήσεις και στις συναντήσεις που είχαν στην Κύθνο, καθώς και στη συμμετοχή του Ράμφου στον Κύκλο Ιδεών.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος τον αποχαιρέτησε με σεβασμό και αγάπη, θυμίζοντας και μια χαρακτηριστική φράση του φιλοσόφου:
«Προσπαθώ να κάνω αυτό που ζητώ να κάνουν όλοι, να αρχίσω από εμένα, να ψάξω την ιστορία μας».
Μια σημαντική μορφή της σύγχρονης ελληνικής σκέψης
Ο Στέλιος Ράμφος αφήνει πίσω του ένα μεγάλο συγγραφικό και πνευματικό έργο, μέσα από το οποίο ασχολήθηκε με διαχρονικά ερωτήματα για τον άνθρωπο, την Ελλάδα, την ιστορία, τη θρησκεία και τον πολιτισμό.
Η παρουσία του στον δημόσιο διάλογο υπήρξε έντονη για πολλές δεκαετίες και οι απόψεις του συχνά αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης και προβληματισμού.
Ο θάνατός του σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς και ιδιαίτερα σημαντικής διαδρομής στην ελληνική πνευματική ζωή.
Ο Στέλιος Ράμφος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα εκτεταμένο έργο που θα συνεχίσει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη ελληνική σκέψη.