Μπροστά σε μια από τις σημαντικότερες πολιτικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026 διεξάγονται οι ενδιάμεσες εκλογές, γνωστές ως «midterms». Η εκλογική διαδικασία θα κρίνει τις ισορροπίες στο Κογκρέσο και, σε μεγάλο βαθμό, τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να προωθήσει την πολιτική του ατζέντα κατά το δεύτερο μισό της θητείας του.
Με τους Ρεπουμπλικανούς να επιδιώκουν τη διατήρηση της κοινοβουλευτικής τους πλειοψηφίας και τους Δημοκρατικούς να διεκδικούν την ανατροπή των συσχετισμών, το εκλογικό αποτέλεσμα αναμένεται να καθορίσει την πολιτική πορεία των ΗΠΑ έως τις προεδρικές εκλογές του 2028.
Τι είναι οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ
Οι ενδιάμεσες εκλογές διεξάγονται κάθε τέσσερα χρόνια, στο μέσο της τετραετούς προεδρικής θητείας. Σε αντίθεση με τις προεδρικές εκλογές, οι Αμερικανοί πολίτες δεν επιλέγουν πρόεδρο, αλλά ανανεώνουν τη σύνθεση του Κογκρέσου και εκλέγουν εκπροσώπους σε πολιτειακά και τοπικά αξιώματα.
Το Κογκρέσο αποτελείται από δύο νομοθετικά σώματα, τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη νομοθετική διαδικασία, στην έγκριση των ομοσπονδιακών δαπανών και στον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας.
Στις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου ανανεώνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ διεξάγονται αναμετρήσεις για 35 έδρες της Γερουσίας, από τις οποίες οι δύο αφορούν ειδικές εκλογές.
Παράλληλα, οι ψηφοφόροι σε δεκάδες πολιτείες καλούνται να εκλέξουν κυβερνήτες, μέλη πολιτειακών νομοθετικών σωμάτων και άλλους αξιωματούχους.
Γιατί οι εκλογές είναι τόσο σημαντικές για τον Ντόναλντ Τραμπ
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η εκλογική αναμέτρηση αποτελεί κρίσιμο πολιτικό τεστ. Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να διατηρήσει τη στήριξη του Κογκρέσου, προκειμένου να συνεχίσει την εφαρμογή των κυβερνητικών του προτεραιοτήτων χωρίς σοβαρά νομοθετικά εμπόδια.
Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα την πλειοψηφία και στα δύο σώματα, γεγονός που διευκολύνει την προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών της κυβέρνησης.
Ωστόσο, μια ενδεχόμενη επικράτηση των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων ή στη Γερουσία θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά την ελευθερία κινήσεων του Λευκού Οίκου.
Η αντιπολίτευση θα αποκτούσε μεγαλύτερη δυνατότητα να μπλοκάρει νομοσχέδια, να επηρεάζει τη διαμόρφωση του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού και να προχωρά σε κοινοβουλευτικές έρευνες σχετικά με τις αποφάσεις της κυβέρνησης.
Η μάχη για τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου η πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών είναι περιορισμένη και οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να ανακτήσουν τον έλεγχο.
Οι δημοσκοπικές τάσεις και οι εκλογικές εκτιμήσεις έχουν ενισχύσει τις προσδοκίες των Δημοκρατικών για νίκη στη Βουλή, χωρίς ωστόσο να προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα.
Στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν ισχυρότερη αριθμητική θέση, η αναμέτρηση θεωρείται περισσότερο σύνθετη. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών για να αποκτήσουν την πλειοψηφία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν πολιτείες όπως η Τζόρτζια, το Μίσιγκαν, το Μέιν και η Βόρεια Καρολίνα, όπου οι εκλογικές αναμετρήσεις μπορούν να επηρεάσουν την τελική κατανομή των εδρών.
Οικονομία, ακρίβεια και μεταναστευτικό στο επίκεντρο
Η οικονομία και το κόστος ζωής βρίσκονται ανάμεσα στα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τους Αμερικανούς ψηφοφόρους.
Η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, η πορεία των τιμών, η απασχόληση και οι επιπτώσεις των εμπορικών δασμών αποτελούν βασικά θέματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Την ίδια στιγμή, το μεταναστευτικό, η ασφάλεια των συνόρων, η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και οι κοινωνικές πολιτικές διαμορφώνουν το πολιτικό κλίμα.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης οι διεθνείς εξελίξεις και οι επιλογές της αμερικανικής κυβέρνησης στην εξωτερική πολιτική, καθώς οι ψηφοφόροι αξιολογούν τις επιπτώσεις τους στην οικονομία και στην ασφάλεια της χώρας.
Τι θα συμβεί αν χάσουν οι Ρεπουμπλικανοί
Εάν οι Δημοκρατικοί ανακτήσουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, ο Ντόναλντ Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο περισσότερο επιφυλακτικό απέναντι στις κυβερνητικές του πρωτοβουλίες.
Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε έντονες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, τη φορολογική πολιτική και τη χρηματοδότηση των ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί θα είχαν τη δυνατότητα να ενισχύσουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και να ζητήσουν εξηγήσεις για κυβερνητικές αποφάσεις.
Ακόμη όμως και σε περίπτωση απώλειας του ελέγχου ενός ή και των δύο νομοθετικών σωμάτων, ο Τραμπ θα διατηρούσε τις συνταγματικές αρμοδιότητες της προεδρίας, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα άσκησης βέτο σε νομοθετήματα.
Το ενδεχόμενο νίκης των Ρεπουμπλικανών
Αντίθετα, εάν οι Ρεπουμπλικανοί κατορθώσουν να διατηρήσουν τις πλειοψηφίες τους, το αποτέλεσμα θα αποτελέσει σημαντική πολιτική επιτυχία για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τη θέση του τόσο στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος όσο και απέναντι στους πολιτικούς του αντιπάλους.
Παράλληλα, θα του επέτρεπε να συνεχίσει να επιδιώκει την ψήφιση βασικών νομοθετικών προτεραιοτήτων με ευνοϊκότερους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς.
Ένα πολιτικό μήνυμα με ορίζοντα το 2028
Παραδοσιακά, οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν ως άτυπο δημοψήφισμα για τον εκάστοτε πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι ψηφοφόροι έχουν τη δυνατότητα να εκφράσουν την ικανοποίηση ή τη δυσαρέσκειά τους για την κυβερνητική πολιτική, χωρίς να αλλάζει ο ένοικος του Λευκού Οίκου.
Ιστορικά, το κόμμα του εν ενεργεία προέδρου συχνά καταγράφει απώλειες στις ενδιάμεσες εκλογές, αν και υπάρχουν εξαιρέσεις.
Το αποτέλεσμα της 3ης Νοεμβρίου θα αποτελέσει επίσης ένδειξη για τις πολιτικές τάσεις που διαμορφώνονται ενόψει της προεδρικής αναμέτρησης του 2028, επηρεάζοντας τις στρατηγικές τόσο των Ρεπουμπλικανών όσο και των Δημοκρατικών.
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, επομένως, το διακύβευμα δεν περιορίζεται στην αριθμητική ισορροπία του Κογκρέσου. Αφορά την πολιτική ισχύ της κυβέρνησής του, τη δυνατότητα υλοποίησης των δεσμεύσεών του και την κατεύθυνση που θα ακολουθήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα δύο χρόνια.