Η κατάσταση στο Ιράν είναι στο μάτι του διεθνούς ενδιαφέροντος και χαρακτηρίζεται από ευρεία κοινωνική αναταραχή, σκληρή καταστολή και αυξημένο ανθρώπινο κόστος. Από τα τέλη Δεκεμβρίου 2025 έχουν ξεσπάσει σε όλη τη χώρα αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, που εξελίχθηκαν σε μια από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών.
Πώς ξεκίνησε η κρίση
Οι διαδηλώσεις άρχισαν στις 28 Δεκεμβρίου 2025 αρχικά εξαιτίας της σοβαρής οικονομικής κρίσης: υπερπληθωρισμός, εκτόξευση των τιμών και κατάρρευση του νομίσματος οδήγησαν εμπόρους, φοιτητές και εργαζόμενους στους δρόμους.
Ωστόσο, σύντομα οι διαμαρτυρίες μετετράπησαν σε ευρύτερο κύμα αντίδρασης έναντι της πολιτικής και θρησκευτικής ηγεσίας της χώρας, με συνθήματα που αμφισβητούν ευθέως το θεοκρατικό καθεστώς σε δεκάδες πόλεις.
Επί του εδάφους: νεκροί και συλλήψεις
Αν και οι ιρανικές αρχές έχουν απομονώσει την πληροφόρηση με εκτεταμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, διεθνείς οργανώσεις και ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγράφουν δραματική αύξηση των θυμάτων και των συλλήψεων:
Περισσότεροι από 500 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στις συγκρούσεις, σύμφωνα με στοιχεία οργανώσεων όπως η Human Rights Activists News Agency (HRANA).
Από αυτόν τον αριθμό, οι νεκροί περιλαμβάνουν διαδηλωτές, μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και αμάχους, με την καταμέτρηση να αυξάνεται καθώς συνεχίζεται η καταστολή.
Πάνω από 10.600 άτομα έχουν συλληφθεί σε όλη τη χώρα, σε επιχειρήσεις που οι ακτιβιστές χαρακτηρίζουν ως μαζικές και αδιακρίτως στοχευμένες.
Παρά τις εκτιμήσεις ανθρωπιστικών ομάδων ότι οι πραγματικοί αριθμοί των θυμάτων ενδέχεται να είναι ακόμη υψηλότεροι, η έλλειψη ανεξάρτητης πρόσβασης και η διακοπή επικοινωνιών δυσχεραίνουν τον ακριβή υπολογισμό.
Καταστολή και ανταλλαγή πολιτικών μηνυμάτων
Οι ιρανικές αρχές έχουν απαντήσει με σκληρό τρόπο:
Έχουν επιβάλει διακοπές υπηρεσιών ίντερνετ και τηλεπικοινωνιών για να περιορίσουν την οργανωμένη αντίδραση.
Χρησιμοποιούν τις κρατικές τηλεοράσεις για να παρουσιάσουν εικόνες υπέρ της κυβέρνησης, ενώ την ίδια στιγμή οργανώνονται αντι-διαδηλώσεις με εθνικιστικά συνθήματα.
Σε διεθνές επίπεδο, η κρίση έχει πυροδοτήσει αντιδράσεις: ο ΟΗΕ και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούν σε αυτοσυγκράτηση και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ οι ΗΠΑ δίνουν αμφίσημα μηνύματα, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι εξετάζει πιθανούς τρόπους υποστήριξης των διαδηλωτών και απειλώντας ενδεχόμενες στρατιωτικές ή ηλεκτρονικές παρεμβάσεις.