Σοβαρές καταγγελίες για εκτεταμένες και, σύμφωνα με επιστήμονες, ανεπανόρθωτες περιβαλλοντικές ζημιές συνοδεύουν τις προπαρασκευαστικές εργασίες για το πολυτελές τουριστικό συγκρότημα που σχεδιάζει η οικογένεια Τραμπ στις ακτές της Αλβανίας. Μη κυβερνητικές οργανώσεις, περιβαλλοντολόγοι και πανεπιστημιακοί προειδοποιούν ότι οι παρεμβάσεις απειλούν ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της Μεσογείου.
Σύμφωνα με τον θαλάσσιο βιολόγο και επικεφαλής της EcoAlbania, Ολσι Νίκα, οι εκσκαφές που πραγματοποιήθηκαν στις παραλίες έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικές ζημιές στους τόπους αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta, ενός είδους που προστατεύεται διεθνώς.
Δορυφορικές εικόνες που εξετάστηκαν για το διάστημα από τις 5 έως τις 30 Μαΐου δείχνουν ότι στην περιοχή της λιμνοθάλασσας της Νάρτα δημιουργήθηκε νέος δρόμος, αποψιλώθηκαν μεγάλες εκτάσεις και κατασκευάστηκε γέφυρα στον πορθμό που συνδέει τη λιμνοθάλασσα με τη θάλασσα.
Καταστροφή αμμόλοφων και απειλή για τη βιοποικιλότητα
Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι οι αμμόλοφοι της Νάρτα υπέστησαν σοβαρές καταστροφές από τη διάνοιξη δρόμων πρόσβασης, ενώ κόπηκαν δέντρα και πραγματοποιήθηκαν εργασίες σκυροδέτησης σε παράκτιες περιοχές, επηρεάζοντας σημαντικά τους βιότοπους πολλών ειδών πτηνών.
«Πρόκειται για πραγματική σφαγή της βιοποικιλότητας σε έκταση χιλιάδων στρεμμάτων», δήλωσε ο Ολσι Νίκα, επισημαίνοντας ότι οι επεμβάσεις στον φυσικό δίαυλο που ενώνει τη λιμνοθάλασσα με τη θάλασσα διαταράσσουν την απαραίτητη ανταλλαγή υδάτων, με σοβαρές συνέπειες για την ισορροπία των υγροτόπων.
Παρόμοια ήταν και η εκτίμηση του καθηγητή του Πανεπιστημίου των Τιράνων, Φερντινάντ Μπέγκο, ο οποίος υποστήριξε ότι ακόμη και μετά τη διακοπή των χωματουργικών εργασιών, ύστερα από τις κινητοποιήσεις πολιτών, οι ζημιές που έχουν ήδη προκληθεί είναι σε μεγάλο βαθμό μη αναστρέψιμες.
Προειδοποιήσεις από διεθνείς επιστήμονες
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου της Βιέννης, Φρίντριχ Σίμερ, που επισκέφθηκε την περιοχή τον Ιούνιο, έκανε λόγο για άμεση ανάγκη προστασίας του οικοσυστήματος του Δέλτα της Νάρτα, υπογραμμίζοντας ότι μεγάλης κλίμακας τουριστικές επενδύσεις ενδέχεται να υπονομεύσουν οριστικά τη φυσική ακεραιότητά του.
Επιστημονική αποστολή που βρέθηκε στην περιοχή στα μέσα Ιουνίου διαπίστωσε επίσης εκτεταμένες παρεμβάσεις στους βιότοπους της Caretta caretta στις παραλίες Νταλάν και Πορτονόβα, καθώς και αλλοιώσεις στο κανάλι της Πορτονόβα, που απειλούν να μεταβάλουν τη φυσική κυκλοφορία των υδάτων μεταξύ λιμνοθάλασσας και θάλασσας.
Το έργο του Τζάρεντ Κούσνερ και οι αντιδράσεις
Το επενδυτικό σχέδιο, που προωθεί ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, προβλέπει την ανάπτυξη πολυτελών ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων και κατοικιών σε παράκτιες εκτάσεις ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας. Η συνολική αξία της επένδυσης εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 4 δισ. ευρώ, ενώ δημοσιεύματα κάνουν λόγο για συγκρότημα ύψους περίπου 1,6 δισ. δολαρίων σε επιμέρους φάση του έργου.
Οι αντιδράσεις εντάθηκαν όταν εμφανίστηκαν περιφράξεις στην περιοχή και πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες χωματουργικές εργασίες. Διαδηλώσεις οργανώνονται σχεδόν καθημερινά στα Τίρανα, ενώ αρκετές κινητοποιήσεις έχουν προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις.
Τη στήριξή της στους διαδηλωτές εξέφρασε και η βρετανίδα ποπ σταρ Ντούα Λίπα, κοσοβάρικης καταγωγής, δηλώνοντας ότι συμμερίζεται τις ανησυχίες σχετικά με τη διαδικασία αδειοδότησης του έργου και τις νομοθετικές αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν το 2024.
Η θέση της κυβέρνησης Ράμα και η παρέμβαση της ΕΕ
Η κυβέρνηση του Έντι Ράμα υπερασπίζεται το επενδυτικό σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το ως μία από τις σημαντικότερες τουριστικές αναπτύξεις στην Ευρώπη, που θα προσελκύσει διεθνή κεφάλαια, θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Αλβανίας απέναντι σε χώρες όπως η Ελλάδα, το Μαυροβούνιο και η Κροατία.
Την υπόθεση παρακολουθεί στενά και η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η Αλβανία βρίσκεται σε ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, υπενθύμισε ότι η χώρα έχει δεσμευτεί να καταργήσει εντός του έτους τις τροποποιήσεις του 2024 που αφορούν τις προστατευόμενες περιοχές και τις στρατηγικές επενδύσεις, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για το «Κεφάλαιο 27» σχετικά με το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή.