Ένα οργισμένο πλήθος εισέβαλε σε νοσοκομείο στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, αναγκάζοντας ασθενείς που νοσηλεύονταν με Έμπολα και μέλη του υγειονομικού προσωπικού να εγκαταλείψουν τις εγκαταστάσεις. Το περιστατικό εκτιμάται ότι θα δυσκολέψει περαιτέρω τις προσπάθειες περιορισμού της επιδημίας.
Η επίθεση σημειώθηκε το απόγευμα της Τετάρτης στο νοσοκομείο Nyakunde, στην επαρχία Ιτούρι. Σύμφωνα με τον βιολόγο του νοσοκομείου François Berocan Uderos, ο οποίος μίλησε στο Reuters, στο πλήθος συμμετείχαν συγγενείς γυναίκας που έχασε τη ζωή της στη μονάδα.
Η γυναίκα είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο για να γεννήσει, ωστόσο παρουσίασε σοβαρή αναιμία. Οι συγγενείς της προσφέρθηκαν να δώσουν αίμα, όμως το νοσοκομείο δεν προχώρησε σε μετάγγιση, καθώς οι μεταγγίσεις απαγορεύονται κατά τη διάρκεια επιδημίας Έμπολα, προκειμένου να περιοριστεί ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού.
Μετά τον θάνατό της, περίπου στις 3 το μεσημέρι, ξέσπασαν επεισόδια. Διαδηλωτές πέταξαν πέτρες, προκάλεσαν ζημιές στην περίφραξη του νοσοκομείου και εισέβαλαν στις εγκαταστάσεις. Μέσα στη σύγχυση, αρκετοί από τους δέκα ασθενείς που νοσηλεύονταν με Έμπολα εγκατέλειψαν το νοσοκομείο, ενώ το ιατρικό προσωπικό αποχώρησε για λόγους ασφαλείας. Η ηλεκτροδότηση διακόπηκε όταν σταμάτησε να λειτουργεί η γεννήτρια, αφήνοντας το νοσοκομείο χωρίς ρεύμα.
Ituri : Le centre de traitement #Ebola de Nyankunde village a été détruit et incendié hier soir après le décès d'une femme enceinte et fusillade d'un milicien FPIC par un militaire FARDC commis à la garde.
— Prince Bagheni Muranda (@PrinceBagheni) July 16, 2026
Le sort des malades reste à désirer pic.twitter.com/0GCZOYQKRf
Σοβαρό πλήγμα στις προσπάθειες αντιμετώπισης της επιδημίας
Το περιστατικό αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι υγειονομικές αρχές στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, όπου η δυσπιστία απέναντι στις ιατρικές ομάδες, η παραπληροφόρηση και τα προβλήματα ασφάλειας δυσχεραίνουν τη διαχείριση της επιδημίας.
Η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το 17ο ξέσπασμα Έμπολα στην ιστορία της. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, έχουν καταγραφεί 2.073 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 796 θάνατοι.
Οι επιθέσεις σε κέντρα θεραπείας δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά. Αντίστοιχα επεισόδια έχουν καταγραφεί από την έναρξη της επιδημίας, ενώ κατά την περίοδο 2018-2020 περισσότεροι από 25 εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας έχασαν τη ζωή τους σε επιθέσεις.
Παράλληλα, πολλοί υγειονομικοί προειδοποιούν ακόμη και με κινητοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι εργάζονται υπό εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες, χωρίς αντίστοιχη οικονομική στήριξη.
Εκκένωση εγκαταστάσεων
Η χριστιανική ανθρωπιστική οργάνωση Samaritan's Purse, η οποία λειτουργεί κέντρο θεραπείας δίπλα στο νοσοκομείο Nyakunde, απομάκρυνε προληπτικά το προσωπικό της μετά τα επεισόδια.
Ο αντιπρόεδρος της οργάνωσης, Ken Isaacs, δήλωσε ότι όσοι ασθενείς μπορούσαν να κινηθούν εγκατέλειψαν το κέντρο, ενώ οι εργαζόμενοι αποχώρησαν με ασφάλεια. Ωστόσο, ασθενείς που βρίσκονταν σε σοβαρή κατάσταση παρέμειναν στις εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή φροντίδα.
Σύμφωνα με τον Uderos, το πρωί της Πέμπτης είχαν απομείνει στο νοσοκομείο μόλις τρεις ασθενείς με Έμπολα. Ο στρατός της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό ανακοίνωσε ότι διεξάγει έρευνα για τα επεισόδια.
Γιατί στοχοποιούνται τα κέντρα θεραπείας
Οι επιθέσεις σε μονάδες αντιμετώπισης του Έμπολα συνδέονται με ένα σύνθετο πλέγμα παραγόντων, στο οποίο περιλαμβάνονται ο φόβος, η παραπληροφόρηση, η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις αρχές και οι πολιτισμικές ιδιαιτερότητες των τοπικών κοινωνιών.
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (Africa CDC), Δρ. Jean Kaseya, στην περιοχή εξακολουθούν να κυκλοφορούν θεωρίες συνωμοσίας που αμφισβητούν ακόμη και την ύπαρξη του Έμπολα ή υποστηρίζουν ότι οι ανθρωπιστικές οργανώσεις αποκομίζουν οικονομικά οφέλη από την επιδημία.
Παράλληλα, αρκετοί κάτοικοι θεωρούν ότι υπάρχουν θεραπείες ή εμβόλια που αποκρύπτονται από τους ασθενείς. Η υψηλή θνησιμότητα της νόσου ενισχύει αυτή τη δυσπιστία, καθώς πολλές οικογένειες βλέπουν συγγενείς τους να εισάγονται στα κέντρα θεραπείας χωρίς να επιστρέφουν.
Η πρόεδρος των Γιατρών Χωρίς Σύνορα Ελβετίας, Δρ. Micaela Serafini, έχει περιγράψει ότι κατά την επιδημία του 2019 πολλοί κάτοικοι πίστευαν λανθασμένα πως οι ασθενείς πέθαιναν εξαιτίας των γιατρών και όχι της νόσου.
Η σύγκρουση με τις παραδοσιακές ταφικές πρακτικές
Ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα αποτελεί ο τρόπος διαχείρισης των νεκρών από Έμπολα. Σε πολλές κοινότητες της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, οι παραδοσιακές τελετές περιλαμβάνουν το πλύσιμο και την άμεση επαφή με τη σορό, πρακτικές που αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει εκτιμήσει ότι κατά την επιδημία της Δυτικής Αφρικής, οι παραδοσιακές ταφές συνέβαλαν στο 80% των κρουσμάτων στη Σιέρα Λεόνε και στο 60% των κρουσμάτων στη Γουινέα.
Για τον λόγο αυτό εφαρμόζονται ειδικά πρωτόκολλα ασφαλών ταφών, με εκπαιδευμένα συνεργεία που χρησιμοποιούν προστατευτικό εξοπλισμό και σφραγισμένους σάκους. Ωστόσο, οι διαδικασίες αυτές συχνά προκαλούν αντιδράσεις στις οικογένειες, οι οποίες θεωρούν ότι δεν μπορούν να αποχαιρετήσουν με αξιοπρέπεια τους ανθρώπους τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, συγγενείς έχουν επιχειρήσει να πάρουν πίσω τις σορούς για να πραγματοποιήσουν τις παραδοσιακές τελετές, παρά τις προειδοποιήσεις των υγειονομικών αρχών.
Τα τελευταία χρόνια, η χρήση ειδικών σάκων με διαφανές παράθυρο στο ύψος του προσώπου εφαρμόστηκε σε αρκετές περιοχές, ώστε οι οικογένειες να μπορούν να αναγνωρίζουν και να αποχαιρετούν τον νεκρό, μια πρακτική που συνέβαλε στη μείωση της έντασης και στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των κοινοτήτων και των υγειονομικών αρχών.